24 05 05 - 10:42
Gepost door: admin
Afvraagje
De vraag van gisteravond die bleef hangen: wat is eigenlijk het verschil tussen een spreekwoord en een gezegde?
tien reacties
Ik was ook wel benieuwd en even Googlen leverde dit op.
Spreekwoord of gezegde?
Wat is het verschil tussen een spreekwoord en een gezegde?
In het dagelijks taalgebruik worden deze termen vaak door elkaar gebruikt. In de inleiding van een van de gezaghebbendste spreekwoorden- en gezegdenboeken (dr. F.A. Stoett, 1981), maakt de auteur het volgende onderscheid, dat grotendeels ondersteund wordt door Van Dale (1995):
Kenmerkend voor een spreekwoord is de onveranderlijkheid van formulering en woordkeus. Een spreekwoord heeft altijd de vorm van een mededelingszin met de persoonsvorm in de tegenwoordige tijd (als er een persoonsvorm aanwezig is). Het is een uitspraak met een algemene levenswijsheid, een bevestiging van de orde der dingen: zo gaat het nu eenmaal in de wereld. Voorbeelden van spreekwoorden zijn: `Na regen komt zonneschijn', `Boontje komt om zijn loontje' en `Oost west, thuis best'.
Een gezegde is een vaste verbinding van woorden met figuurlijke betekenis, die geen werkwoord bevat en dus op zichzelf nooit een zin vormt. Bijvoorbeeld: `met hart en ziel', `een open deur', `een vrolijke Frans'.
Er bestaat ook nog een derde categorie: de zegswijzen. Deze kunnen wel een zin vormen (in tegenstelling tot gezegden), en het onderwerp en de werkwoordstijd kunnen aangepast worden (dit in tegenstelling tot spreekwoorden). Een zegswijze is bijvoorbeeld `Het loopt de spuigaten uit', of in `aangepaste' vorm: `Het lawaai liep de spuigaten uit.'
Ron (E-mail) - 24-05-’05 10:51
Spreekwoord of gezegde?
Wat is het verschil tussen een spreekwoord en een gezegde?
In het dagelijks taalgebruik worden deze termen vaak door elkaar gebruikt. In de inleiding van een van de gezaghebbendste spreekwoorden- en gezegdenboeken (dr. F.A. Stoett, 1981), maakt de auteur het volgende onderscheid, dat grotendeels ondersteund wordt door Van Dale (1995):
Kenmerkend voor een spreekwoord is de onveranderlijkheid van formulering en woordkeus. Een spreekwoord heeft altijd de vorm van een mededelingszin met de persoonsvorm in de tegenwoordige tijd (als er een persoonsvorm aanwezig is). Het is een uitspraak met een algemene levenswijsheid, een bevestiging van de orde der dingen: zo gaat het nu eenmaal in de wereld. Voorbeelden van spreekwoorden zijn: `Na regen komt zonneschijn', `Boontje komt om zijn loontje' en `Oost west, thuis best'.
Een gezegde is een vaste verbinding van woorden met figuurlijke betekenis, die geen werkwoord bevat en dus op zichzelf nooit een zin vormt. Bijvoorbeeld: `met hart en ziel', `een open deur', `een vrolijke Frans'.
Er bestaat ook nog een derde categorie: de zegswijzen. Deze kunnen wel een zin vormen (in tegenstelling tot gezegden), en het onderwerp en de werkwoordstijd kunnen aangepast worden (dit in tegenstelling tot spreekwoorden). Een zegswijze is bijvoorbeeld `Het loopt de spuigaten uit', of in `aangepaste' vorm: `Het lawaai liep de spuigaten uit.'
Ron (E-mail) - 24-05-’05 10:51
Woordenboek
Gezegde: zegswijze, spreuk
Spreekwoord: uitspraak, inhoudend een algemene levenservaring of wijze les, zich kenmerkend door kernachtigheid
Ik ga er nog 's over nadenken ;)
KatYo - 24-05-’05 22:42
Gezegde: zegswijze, spreuk
Spreekwoord: uitspraak, inhoudend een algemene levenservaring of wijze les, zich kenmerkend door kernachtigheid
Ik ga er nog 's over nadenken ;)
KatYo - 24-05-’05 22:42
Nou, dat advies van Onze Taal lijkt me behoorlijk duidelijk. In de grammatica heb je trouwens dan weer het onderscheid tussen het naamwoordelijk en het werkwoordelijk gezegde...
Novi O'Magum (URL) - 26-05-’05 14:26
Novi O'Magum (URL) - 26-05-’05 14:26
http://www.onzetaal.nl/advies/spreekwoor..
LL (E-mail) - 24-05-’05 10:50